OECD: '127 Ülke Teknoloji Devlerinin Vergilendirilmesi İçin Anlaştı'

OECD: '127 Ülke Teknoloji Devlerinin Vergilendirilmesi İçin Anlaştı'

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) kısaca GAFA olarak adlandırılan Google, Apple, Amazon ve Facebook gibi internet devlerinin vergilendirilebilmesi için 127 ülkenin "bir prensip anlaşmasında" uzlaştığını açıkladı.

OECD, "Ekonominin Dijitalleşmesinin Yolaçtığı Mali Zorlukların Giderilmesine Dair Anlaşma" adı altında, dünyadan 127 ülkenin "dijital devlerin faaliyette bulundukları ve kar ettikleri yerlerde vergilendirilmesi" prensibi üzerinde anlaştığını duyurdu. OECD'den yapılan açıklamaya göre, G-20 zirvesine kadar konunun yasal netliğe kavuşturulması ve 2020'de uygulanması hedefleniyor.

Merkezi Paris'te bulunan OECD'den Salı günü yapılan yazılı açıklamada, yıllar süren engellerin ardından, dünya ekonomisinin yüzde 90'ını temsil eden 127 ülkenin, internet devlerinin çalıştıkları ve kar ettikleri yerlerde vergilendirilebilmesini içeren bir reform üzerinde anlaştığı duyuruldu. Açıklamada, "Uluslararası toplum bu alanda son derece önemli bir aşama kaydetmiştir. 2020 yılına kadar uzun vadeli bir çözüm somutlaştırılana kadar çok taraflı olarak bu konuda çalışmaya devam edecektir" denildi.

Reform, bu grupların vergi kriter ve miktarlarının belirlenmesi için "firmaların bulunduğu ülke" kriteri yerine, "tüketici sayısı" ve "tüketici konumu" gibi yeni objektif kriterler geliştirmeyi amaçlıyor. Böylece kuzeyden güneye, doğudan batıya, bu devlerin bütün ülkelerdeki pazarlarında vergi paylarının, "rasyonel ve eşit bir şekilde tespit edilmesi" planlanıyor.

Açıklamada reformu değerlendiren OECD Politika ve Yönetim Ölçekleri Merkezi Yöneticisi Pascal Saint-Amans, "Uluslararası toplum ekonominin dijitalleşmesinin yolaçtığı mali zorlukların çözülmesinde önemli bir adım attı. Dijital şirketlerin vergilendirilmesinde bugüne kadar başarısızdık. Bugün, bu konuda adım atma noktasına ulaştık. ABD, Çin ve Hindistan'ı da kapsayan 127 ülke ile birlikte, belirli bir program üzerinde çalışmak ve 2020'ye kadar teknik çözümler sunmak için küresel bir anlaşmaya vardık. Bu yenilikçi önlemler, vergi sistemindeki mevcut gizlilik kurallarını sarsacaktır. Devletler, şirketlerin, bir ülkede önemli bir fiziksel varlığa sahip olmasa da, ekonomik yaşamına yoğun şekilde dahil olabileceği 21. yüzyıl ekonomisinin temel mali ilkelerini modernize edecek potansiyel çözümleri incelemeyi kabul etti" dedi.

Tıkanıklığı ABD aştı

ABD'nin bu uzlaşma önündeki tıkanıklıkları kaldırması nedeniyle uzlaşmanın sağlanabildiğine dikkat çeken Saint-Amans, "ABD'nin vergilendirme alanında çok taraflılığı desteklediğini görmek, altı çizilmesi gereken çok önemli bir gelişme" diye konuştu.

Siyasi boyutunun ötesinde, OECD'nin açıkladığı uzlaşmaya imza atan 127 ülke, GAFA'nın vergilendirilmesine ilişkin çalışmayı, bir dizi somut önlem etrafında ve 2 ana açıdan yürütecek.

Öncelikle hangi ülkenin hangi kuarllara göre ne miktarda vergi uygulayacağı belirlenecek. Bugün, teknoloji devleri merkez binalarının bulunduğu ülkelere vergi ödüyor. Google ya da Facebook, İrlanda gibi vergi avantajı olan ülkelere merkez binasını kuruyor. Yeni durumda, bu ülkelerdeki tüketici sayısı ve konumu da göz önüne alınacak. Öte yandan bu kural sadece GAFA'ya değil, Starbucks, McDonalds gibi uluslararası firmalara da uygulanabilecek.

Reform çalışmasının ikinci ayağı ise, ilkiyle birlikte yürüyecek. Özellikle Fransa ve Almanya tarafından desteklenen bir prensiple, düşük vergilendirme sistemi uygulayan ülkelerde kar eden dijital şirketler için asgari bir vergilendirme sistemi getirilmesi hedefliyor. Bu sistemle, bir devlet, yurtdışında ödenen vergiyle kendi bölgesinde ödenecek olan vergi arasındaki farkı geri kazanabilecek.

Sosyal öfke

Faaliyet gösterdikleri ülkelerde vergi ödemeyen ancak firmanın merkez binalarının olduğu ülkelerde düşük ya da yok denecek kadar az vergi ödeyen bu firmalar her yıl onlarca milyar Euro değerindeki vergi yükünü azaltıyor. Dev firmalardan vergi alamayan hükümetlere, kamuoylarından ciddi baskı geliyor. Özellikle Fransa'da 3 aydır eylem yapan Sarı Yelekliler'in öne çıkan en önemli taleplerinden birisi de internet devlerinin vergilendirilmesi ve büyük firmaların vergi kaçırmalarının önlenmesi.

2020'de hayata geçirilecek

Yıl boyunca çalışmasını sürdürecek olan OECD'nin, çalışmalara ilişkin ilk raporu 13-14 Mart'ta Paris'te toplanacak Dijital Ekonomi Düşünce Grubu toplantısında yayınlanacak. Ardından reformun son hali 2019'da toplanacak G-20 zirvesine sunulacak.

OECD'nin planladığı bu yeni GAFA vergilendirme sistemi G-20 zirvesinde onaylandıktan sonra, bu anlaşma, bazı ülkelerin tek tek uyguladığı vergi düzenlemelerinin yerini alacak. İngiltere ve Singapur GAFA devlerine vergi uygularken, Fransa, AB içinde uzlaşma sağlanamazsa, Mart ayından itibaren düzenleme yapmaya hazırlanıyor.