Washington’da NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı

Washington’da NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı

NATO üyesi 29 ülkenin dışişleri bakanı, ittifakın kuruluşunun 70'inci yıl dönümünü kapsamında 3-4 Nisan tarihlerinde Washington'da bir araya geliyor. Toplantıda Rusya, Afganistan, terörle mücadele ve iş yükü paylaşımı gibi konular ele alınacak.

Başkan Donald Trump son dönemde NATO’yu üye ülkelerin savunma maliyetine yeterince katkı sağlamadığı ve sırtlarını ABD’ye yasladıkları gerekçesiyle eleştiriyordu.

Trump Salı günü NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’i Beyaz Saray’da ağırladı. Trump görüşmede NATO üyelerinin savunma maliyetlerini önemli ölçüde paylaşmaya başladığını ancak gelecek yıllarda bu alanda daha da fazla harcama yaptıklarını görmeyi umduğunu söyledi.

Trump’ın 2016 başkanlık seçimi kampanyası sırasında açıkladığı NATO’yla ilgili görüşleri büyük ses getirmiş, Trump’ın ittifakı “modası geçmiş” olarak tanımlaması üye ülkeleri şaşırtmıştı.

ABD dış politika uzmanlarının çoğuysa NATO’nun tarihin en başarılı askeri ittifaklarından biri olduğunu söylüyor.

Atlantik Konseyi’nden Mark Simakovsky, NATO’nun aykırı Rusya’yla mücadelesinin ardından, güneyindeki krizlerle ve siber konularla başa çıkabilmek için değişme yeteneği gösterdiğini söyledi. Simakovsky, NATO’nun değişime uyum sağladığını ve müttefiklerin de savunmaya daha fazla kaynak ayırdıklarını kaydetti.

Avrupa ülkelerine sık sık savunma harcamalarını arttırma çağrısı yapan Trump için askeri harcamalar konusu büyük önem taşıyor.

NATO kurallarına göre üye ülkeler gayri safi yurtiçi hasılalarının en az yüzde ikisini her yıl askeri harcamalara ayırmalı. Ancak 2018’de 29 üyeli ittifakın bu kurala uyan üyelerinin sayısı yalnızca yediydi. Uzmanlar yüzde iki kuralının önemine vurgu yapıyor.

Ancak bazı uzmanlarsa savunma harcamalarının önemini yadsımamakla beraber ittifakın temelinde üyelerin birbirine olan güveninin yattığını ve Trump’ın bu güveni kırdığını söylüyor.

Simakovsky üyelerin Washington toplantısının ölçeğini dışişleri bakanları toplantısı olarak düşürdüklerini bunun nedeninin de Trump’ın sözlü saldırılarına maruz kalmamak olduğunu söylüyor.

Dışişleri bakanları, iki gün sürecek toplantının ilk gününde ABD Kongresi’nde düzenlenecek oturuma katılacak, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg burada ittifak adına bir konuşma yapacak.

Aynı akşam katılımcılar, 1949'da Kuzey Atlantik Anlaşması'nın imzalandığı Mellon Auditorium'da bir araya gelerek, "70 yıldır süren barış ve refahı" kutlayacak.

Rusya'nın Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Anlaşması’nı ihlal etmesi, Kırım'ın Rusya'ya bağlanması ve Kerç Boğazı'nda Ukrayna ile Rusya arasında yaşanan gerginlik nedeniyle toplantının ana gündem maddesinin Rusya olması bekleniyor.

NATO'nun terörle mücadeleye ilişkin çalışmalarının görüşüleceği toplantıda, Afganistan'daki durumun da ele alınması bekleniyor.

Toplantıda, transatlantik bağın, ittifak dayanışmasının ve uyumunun yanı sıra, geçmiş deneyimler ışığında, NATO’nun güncel güvenlik sınamalarına mukabele edebilme yeteneğinin korunmasına da vurgu yapılması öngörülüyor.

Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun temsil edeceği toplantıda, Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması ve ABD’nin Türkiye’ye F-35 savaş uçakları projesiyle bağlantılı ekipman sevkiyatını durdurmasının da ele alınması bekleniyor.

NATO dışişleri bakanlarının, toplantıyı iş yükü paylaşımını görüşerek kapatması öngörülüyor.