AB'ye Belarus Üzerinden Yeni Göç Dalgası

Avrupa Birliği’nin (AB) doğu sınırlarında bir kez daha yeni bir insani kriz yaşanıyor. Almanya sınır güvenliklerini arttıran Polonya, Letonya ve Litvanya'ya destek veriyor

AB'ye Belarus Üzerinden Yeni Göç Dalgası

Avrupa Birliği’nin (AB) doğu sınırlarında bir kez daha yeni bir insani kriz yaşanıyor. AB ülkeleri Polonya, Letonya ve Litvanya’nın sınırlarında haftalardır yoğun bir şekilde sığınmacı hareketliliği görülürken komşu Belarus'tan akın eden sığınmacıların, ülkelerine girişini engellemek üzere önlemler her geçen gün sertleştiriliyor.

Polonya, Belarus'tan sığınmacı akınına karşı sınırına ek birlikler konuşlandırmasına paralel, Ekim ayının başında sınırda ilan ettiği OHAL'i, 60 gün daha uzattı. Belarus’la olan 418 km uzunluğundaki sınırının 150 km’sini dikenli tellerle çevirme kararı aldı. Litvanya da 2022 yılına kadar sınırlarına 508 km uzunluğunda ve 4 metre yüksekliğinde dikenli tellerden "duvar" örme kararını açıkladı. Letonya’ysa Belarus’la olan sınırlarını 37 km boyunca dikenli tellerden ‘duvarla’ çevireceğini duyurdu.

Bir dönemin "Demir Perde" ülkelerinin bu kararları, 2015’deki göçmen dalgasının yenilenmesini engellemek isteyen başta Almanya olmak üzere AB’nin diğer ülkelerinden de destek görüyor.

Belarus AB'ye tepki olarak kapıları açıyor

Belarus Devlet Başkanı Aleksander Lukaşenko‘nun, Avrupa Birliği'nin yaptırımlarına tepki olarak sığınmacıların, Polonya ve Baltık ülkelerine geçişini engellemeyeceğini Ağustos ayında duyurmasından bu yana, ağırlıklı olarak Irak, Suriye, Afgan ve İran kökenli binlerce sığınmacı, Belarus üzerinden AB üyesi Polonya'ya, oradan Almanya’ya geçmeye çalışıyor.

Avrupa Birliği yasalarına göre sığınmacıların ilk ayak bastıkları AB ülkesinde iltica başvurularını yapmaları, yani Belarus’dan gelenlerin Polonya’ya başvurmaları gerekiyor. Ancak çoğu sığınmacı Almanya'da yaşamayı, dolayısıyla iltica başvurusunu da burada yapmayı hedefliyor. Alınan önlemlere rağmen binlerce kişi, insan kaçakçılarının da yardımıyla Almanya sınırlarından girmeyi başarıyor. Almanya Federal Polis Teşkilatı, Ağustos ve Eylül aylarında 4 bin 300, geride kalan Ekim ayındaysa 4 bin 900’ün üstünde kişinin bu rota üzerinden Almanya'ya giriş yaptığını ve Polonya’ya sınırı olan Brandenburg, Saksonya ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinde, bu kişilerin sığınmacı yurtlarına yerleştirildiğini, çok sayıda mülteci kabul merkezinin de dolduğunu bildirdi.

Alman medyasında çıkan haberlerde, 2020’de yapılan Belarus seçimlerini AB’nin tanımamasının ardından sığınmacıları, organize bir şekilde AB dış sınırlarına getirdiği iddia edilen Lukaşenko, AB’ye karşı mültecileri kullanarak yeni bir "savaş" yürütmekle suçlanıyor.

Almanya'dan sınır güvenliğine destek

Dışişleri Bakanı Heiko Maas, Belarus Başkanı’nı "İnsan kaçakçılığı yapan bir şebekenin başı" olarak tanımlamış, AB ülkeleri Polonya, Letonya ve Litvanya'nın sınırlardaki önlemleri Berlin’in destekleyeceğini duyurmuştu. "Yasadışı geçişleri önlemek için" Polonya ve diğer ülkelerin Belarus’la sınırlarını korumak istemesinin "meşru" olduğunu belirten Almanya İçişleri Bakanı Horst Seehofer, Almanya’nın Polonya’yla sınır kontrollerinin artırılacağını ve 800 polisin takviye olarak konuşlandırılacağını söyledi. Cuma günü bir açıklama yapan bir hükümet sözcüsü de, Almanya’nın Polonya’yla Belarus sınırı boyunca dikenli tel çit inşaatının finansmanına mali yardımda bulunacağını açıkladı.

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas
Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas

İnsan hakları örgütleriyse, Polonya başta olmak üzere AB üyesi ülkelerini, mültecilere karşı uluslararası hukuku ve temel insan haklarını ihlal etmekle suçlayarak eleştiriyor. Nitekim söz konusu rota üzerinden gelenlerin çoğunun Afgan olduğunu öne süren Alman mültecilere yardım kuruluşu Pro Asyl, gerek Almanya gerekse diğer ülkelerin hükümetlerine, Afganistan'dan gelen sığınmacıları kabul için daha fazla çaba gösterme çağrısı yaptı.

Yardım kuruluşları, havanın soğuması sebebiyle sınıra yığılan sığınmacıların insani bir felaketle karşı karşıya olduğu uyarısını da yapıyor. Çeşitli kaynaklar son günlerde en az 10 sığınmacının donarak yaşamını yitirdiğini aktarıyor.

Cem Dalaman