Döviz Artışı Telefoncuları Vurdu

Geçen yıl pandemi nedeniyle kriz yaşayan cep telefonu aksesuarı piyasası bu kez dövizdeki hareketlenme yüzünden zor günler geçiriyor. Dakikalar içinde değişen fiyatlar nedeniyle kimi esnaf satışlarını durdurmak zorunda kaldı. Kimisi ise binlerce lira zarar etti

Döviz Artışı Telefoncuları Vurdu

Geçen yıl pandemi nedeniyle kriz yaşayan cep telefonu aksesuarı piyasası bu kez dövizdeki hareketlenme yüzünden zor günler geçiriyor. Dakikalar içinde değişen fiyatlar nedeniyle kimi esnaf satışlarını durdurmak zorunda kaldı. Kimisi ise binlerce lira zarar etti.

“Bir gün içinde 95 bin lira zarar ettim”. Bu cümle Diyarbakır’da cep telefonu aksesuarı satan bir esnafa ait. Psikolojisinin bozulduğunu söyleyerek röportaj yapmak istemeyen esnaf, kentteki yüzlerce cep telefonu aksesuarı satanlardan biri.

Son yılların en çok rağbet gören iş kollarından birisi cep telefonu aksesuarları sektörü. Diyarbakır’da bu sektörde irili ufaklı 500’e yakın işyeri var. Kimisi doğrudan, kimisi ise dolaylı olarak Çin’le ticaret yapıyor. Geçen yıl pandemi nedeniyle kriz yaşayan sektör, tam toparlanacakken, bu kez de dövizdeki artış nedeniyle zor günler yaşamaya başladı. Kazancı bu sektörden olan yüzlerce kişinin geleceği belirsiz.

Sektör temsilcileri yaşadıkları sıkıntları VOA Türkçe’ye anlattı.

“Müşteriye anlatamıyoruz”

Yıllardır sektörün içinde olan Hüsamettin Akıncı, geçen yıl pandemide ayakta kalmaya çalıştıklarını belirterek, pandemiyi atlattıktan sonra döviz artışıyla yüz yüze kaldıklarını söyledi. Artışları müşteriye yansıtamadıklarını vurgulayan Akıncı, “Biz geçen sene koronavirüsle mücadele ederken ayakta kalmak için bütün yatırımınızı harcadık, gücümüzü tükettik. Şimdi de döviz krizi başladı. Tam virüsü atlattık ortalık rahatladı, piyasaya para girdi dedik bu sefer de döviz krizi başladı. Dolar kurundan dolayı sıkıntı değil sıkıntıların zirvesini yaşıyoruz. Şu anda piyasa tam kilitlendi, iş yapamaz hale geldik. Daha önce bir şarjı 20, 30 TL'ye satıyorduk, şu anda elimizde 50 TL'ye mal oldu. Çünkü 4 dolar oldu, 4 dolar da 50 TL ediyor” dedi

“Satışlarımı durdurmak zorunda kaldım”

Selim Kaçan ise Diyarbakır’dan aldığı ürünleri ilçelere götürüp satıyor. Ancak döviz hareketlendiği zaman işlerini durdurmak zorunda kaldığını söyledi. Birkaç saat içinde defalarca hesaplama yaptığını ifade eden Kaçan, yaşadıklarını şöyle anlattı: "Geçen Salı günü Bismil'e gittim, bayilere servisle mal götürüyorum. Müşteri arabanın içine geldi eşyalarını ayırdı. Tam ben hesap yapacaktım, o an doları çarpıyorum. Dolarla alıp TL ile satıyoruz. Dolar 11.30, hesabı bitirene kadar dolar 12'yi buldu. Baktım yüzde on kar edeceğime zarar etmişim. İkinci müşteriye gittim, 11 buçuktan çarpıyorum, o kadar ki hızlı gidiyor hesabı yapana kadar 13’e çıktı. Ondan sonra da ben bıraktım işi.”

“Zarar bize yazılıyor”

Cep telefonu aksesuarları satan Mesut Değer de dövizdeki oynamalardan dolayı zarar görenlerden. Kur farkından doğan zararın kendi hanelerine yazıldığını ifade eden Değer, “Esnaf gelip bizden mal alıyor. Mesela dolar 8 lira iken bin dolarlık mal aldığı zaman, 8 bin lira tutuyor. Şu anda dolara bakıyoruz. 12 bin olmuş. Oradan bizim 4 bin TL zararımız oluyor, kimse bizi anlamıyor. İthalatçıya ‘O beni ilgilendirmiyor’ diyor. Bir şey diyemiyoruz o zararın hepsi bizden gidiyor” diye konuştu.

Muhammed Akdağ da benzer bir örnekle nasıl zarar gördüklerini anlatıyor. Akdağ, kur artışı nedeniyle karlarının azaldığına dikkat çekerek, “Ürün üzerine konuşalım, bunu en son dolar bazında 8 buçuk dolara aldım. Ürünün satış fiyatı ortalama 15 TL idi. Şu anda bu ürünü 15 TL'ye satmam gerekiyor. Alış fiyatı 14 TL’ye çıktı. Otomatikman 6 liralık karım 1 TL'ye düştü. Bu sadece basit bir ürün. Genel olarak aldığımız tüm ürünler dolar bazında geliyor. Bu da bizi olumsuz yönde etkiliyor. Müşteriye yansıtamıyoruz, yansıttığımız müşteri kaybediyoruz” şeklinde konuştu.

Mahmut Bozarslan