Macron’dan Sarı Yelekliler’e Beklenen Yanıt

Macron’dan Sarı Yelekliler’e Beklenen Yanıt
Emmanuel Macron

PARİS — 

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 3 ay süren Ulusal Büyük Tartışma sürecinin ardından, Sarı Yelekliler’in taleplerine yanıt vermesi beklenen açıklamaları yaptı. Dev reformlar açıklaması beklenen Macron’un açıklamalarında “sürpriz” olmadığı gibi, yeni adımlar ne muhalefeti ne de Sarı Yelekliler’i tatmin etti.

Daha önce 10 milyar Euro’luk paket açıklayan Macron, orta sınıfa 5 milyar Euro vergi indirimi getireceklerini, emeklilerin ücret artışını enflasyona endeksleyeceklerini ve devlet kurumlarında tasarrufa gideceklerini açıkladı. Ancak Sarı Yelekliler’in istediği vergi adaleti, KDV indirimi, referandum ve halka daha fazla inisiyatif talepleri karşılığını bulmadı. Macron’un konuşmasının hemen ardından Harris İnteractive tarafından yapılan anket, Cumhurbaşkanı’nın yalnızca halkın yüzde 37’sini ikna edebildiğini gösterdi.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ulusal büyük tartışma toplantılarının ardından halkın taleplerine yanıt vermek üzere hazırladığı yeni programı, Elysee Sarayı’nda düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. Yaklaşık 300 gazetecinin katıldığı toplantıda Macron, Sarı Yelekliler hareketinin haklı gerekçe ve taleplerle doğduğunu, uzun süren tartışma sürecinden çok şey öğrendiğini ve hükümet olarak yanlış metot uyguladıklarını anladıklarını dile getirdi. Yaklaşık 2,5 saat süren basın toplantısı boyunca gazetecilerin sert sorularıyla karşılaşan Macron, “Hatalarından ders aldıklarını ve değişeceğini de” sözlerine ekledi. Macron, demokrasinin ve kurumların köklü değişime ihtiyacı olduğunu söyledi.

4 büyük şantiye açıklaması

Cumhurbaşkanı Macron, 3 ay süren tartışmaların ardından halkın adalet ve demokrasi istediğinin ortaya çıktığını belirterek, 4 büyük başlık altında reforma gideceklerini duyurdu. Daha hızlı ve derin demokrasi başlığı altında, yerel yönetimleri güçlendireceklerini, eğitime daha fazla bütçe ayıracaklarını, parlamenter sayısını azaltacaklarını, oransal seçim sistemini getireceklerini belirtti. Ancak Sarı Yelekliler’in istediği halk inisiyatifi referandumu, beyaz oyların dikkate alınması ve seçimlerde oy kullanma zorunluluğunu getiremeyeceğini belirtti. Referandum yerine, önemli konularda, halk arasından kura ile seçilecek 150 ila 200 kişiden oluşan konseyler kuracağını ve uzmanların yanı sıra halk ile bu konuları tartışacaklarını dile getirdi. Macron, halk ile elitler arasındaki kopukluk eleştirilerine de “elitlerin okulu” olarak bilinen ve kamu görevlisi yetiştiren ünlü ENA okulunu kapatacaklarını açıkladı. Haftalık 35 saat çalışma süresini esnek hale getireceklerini, emeklilik yaşını 62’de tutacaklarını ancak isteyenlerin 64’e kadar çalışabilmelerinin yolunu açacaklarını da belirterek, “Önce işssizlik sorununu çözmeden, emeklilik yaşını yükseltmenin anlamı yok” dedi.

Emmanuel Macron, Sarı Yelekliler’in en çok talep ettiği “vergi adaleti konusunda” ise, orta sınıftan alınan gelir vergisini 5 milyar Euro indireceklerini, ücreti 2 bin Euro’nun altında olan emekli ücretlerinin enflasyona endeksleneceğini açıkladı. Ancak Sarı Yelekliler’in en büyük talebi olan ve Macron’un göreve geldiğinde kaldırdığı Varlık Vergisi ISF’i ise geri getirmeyeceğini söyledi. Macron, vergi adaletsizliğinden çok, eğitim, kader ve kökenden gelen eşitsizlikleri gidermek için yeni bir plan uygulayacaklarını belirtti. Vergi başlığı altındaki açıklamalar da, “gerçek bir vergi reformu yapılarak, daha adil bir vergi sisteminin oluşturulmasını” bekleyen Sarı Yeleklilerde hayal kırıklığı yarattı.

Macron’un 3’ünlü başlık altında açıkladığı “İklim reformu” konusunda ise 250 yurttaşın kura ile belirlenerek bu konuda çalışacağını açıklaması, çevreci örgütler, Sarı Yelekliler, hatta Macron’a istifasını veren eski Çevre Bakanı Nicolas Hulot tarafından da sert cümlelerle eleştirildi.

Dördüncü başlık altında ise aile ve sosyal yaşam projesini açıklayan Macron’un “tek başına çocuklarını yetiştiren bekar annelere sosyal yardım” sözü en çok alkışlanan açıklama oldu. Bunun yanısıra, laik toplumun önemine vurgu yapan Macron, “komüniter toplum ve siyasal İslam’ın gelişmesine izin vermeyeceklerini”, bu yolda yurtdışından bazı banliyölere yapılan yardımların yolunu kestiklerini söyledi. Bir diğer sosyal problem olan göç konusunda, “Eğer birilerini ağırlamak istiyorsak önce bir evimiz, evimizin de sınırları olmalı. Schengen sınırlarının bu haliyle devam etmesi mümkün değil. Bir taraftan gelişen dayanışan bir Avrupa, ama, diğer taraftan da sınırları sağlam, göç konusuna daha etkin çözümler getiren bir Avrupa olmalı” dedi.

Macon, bu dört alanda bir an evvel çalışmaya başlayarak, Haziran ayına kadar somut yasaları hazırlayacaklarını dile getirdi.

“Bir sonraki seçimler umurumda değil”

Gazetecilerin soruları üzerine, özeleştiri de yapan Macron, “İnanıyorum ki her zaman daha iyisini yapabiliriz. Ben de daha iyi yapabilirim. Çok hızlı gitmek adına hata yaptık. Bundan dolayı üzgünüm. Bu süreç beni de değiştirdi. Halkın cumhurbaşkanından inanılmaz sayıda beklentisi var. Bu beklenti bir öfkeyle dile getirildi. Şimdi daha insanı merkeze koyan, daha derin reformlar yapma zamanı. Yöntemimiz yanlıştı, insan merkezde değildi. Değiştireceğiz” dedi.

Macron son olarak, “yeniden aday olacak mısınız” sorusuna ise kısa bir süre sessiz kaldıktan sonra, “Bir sonraki seçimler umurumda değil, ben bu iktidarın başarılı olması için tutkuyla çalışıyorum. Büyük bir tutkuyla başarmak istiyorum” yanıtını verdi.

Sarı Yelekliler ve muhalefetten sert eleştiri

Cumhurbaşkanı Macron’un 2,5 saat süren toplantıda yaptığı açıklamalar Sarı Yelekliler’in öfkesini dindirmeye yetmedi. Macron’dan daha radikal değişimler bekleyen Sarı Yelekliler’in eski sözcülerinden İngrid Levavasseur, “Bu toplantıda hiçbir şey yoktu. Tümüyle bir göz aldatmacası. Sarı Yelekliler sosyal medyada son iki saattir öfkeli mesajlar paylaşıyor. Durum daha kötüye gidecek” dedi. Sarı Yelekliler’in eylemlerde tek gözünü kaybeden sözcülerinden Jerome Rodrigues ise, “Hiçbir şey değişmedi. Macron, çöl bedevisine kum satmaya çalışıyor ama bedevinin alacak hali yok” dedi.

Bu arada, Paris’te Republique meydanında ve Toulouse kentinde sokağa çıkan bir grup Sarı Yelekli, protesto eylemleri düzenledi.

Muhalefet partileri ise 5 ay sonunda, Macron’un Sarı Yelekliler’in taleplerinden hiçbir şey anlamadığını, açıklamalarda asgari ücretin artırılması, referandum, daha fazla demokratik katılım ve vergi reformunun yer almamasını sert eleştirdi.

Muhafazakar Debout La France Partisi lideri Nicolas Dupont Aignan, “Bu tam bir komedi. Emeklilik yaşının yükseltilmeyeceğini söylüyor. Özetle, erken emekli olunabilir ama daha az ücretle... Tam bir ikiyüzlülük” dedi. Merkez sağ parti Cumhuriyetçiler lideri Laurent Wauquiez, “Unutulan pek çok şey var” sözleriyle eleştirdi.

Radikal sol France Insoumise Alexis Corbier, “Macron, yeni hiçbir şey açıklamadı, hiç ama hiç bir şey anlamamış” derken, ülkenin en büyük sendikal konfederasyonu CGT’nin lideri Philippe Martinez, “Fransızlar’ın öfkesi 5 ay öncesinden daha da fazla” yorumunu yaptı.

Antikapitalist Parti NPA temsilcisi Olivier Besancenot ise, “Hayat pahalılığına karşı 5 ay süren isyanın ardından ücret artışına ilişkin tek kelime yok. Bu bir basın toplantısı değil, bu herkese 1 Mayıs’ta sokağa çıkma çağrısı yapmaktır” dedi.

Halkın yüzde 37’si ikna oldu

Macron’un konuşmasının hemen ardından Harris İnteractive tarafından yapılan anket, Cumhurbaşkanı’nın yalnızca halkın yüzde 37’sini ikna edebildiğini gösterdi. Fransızlar’ın yüzde 63’ü ise Macron’un açıklamalarından ikna olmadıklarını dile getirdi.