“Venezuela’da buğday üretme fikri ütopik”

Tarım Bakanı Vahit Kirişçi’nin Türkiye’nin Venezuela’da buğday üretmeye başlayacağını duyurmasının ardından bunun ne kadar mümkün olabileceği tartışılıyor. Venezuela’daki ülkede uzmanlar kayda değer miktarda buğday üretebilecek koşulların olmadığını söyledi

“Venezuela’da buğday üretme fikri ütopik”

Venezuelalı meslek örgütleri ve akademisyenler Venezuela’da kayda değer miktarda buğday üretilebilecek koşulların olmadığını, daha önceki girişimlerin de başarısızlıkla sonuçlandığını kaydediyor.

Tarım Bakanı Vahit Kirişçi’nin Türkiye’nin Venezuela’da buğday üretmeye başlayacağını duyurmasının ardından bunun ne kadar mümkün olabileceği tartışılıyor. Venezuela’daki ülkede uzmanlar kayda değer miktarda buğday üretebilecek koşulların olmadığını söyledi.

Resmi verilere göre 20 milyon hektarın üzerinde yani neredeyse Türkiye’de ekilen ve dikilen tarım alanı kadar boş tarım arazisine sahip olan Venezuela’da Türkiye’nin buğday ekeceği haberi, tükettiği buğdayın neredeyse tamamını ithal eden Venezuela’da da tartışmalara yol açtı.

Tarım Üreticileri Konfederasyonu başkanı Celso Fantinel, tropik bir iklime sahip Venezuela’da buğday ekiminin daha önce de denendiğini ancak düşük verim yüksek maliyet nedeniyle sürdürülemediğini söylüyor.

Tarım Üreticileri Konfederasyonu Başkanı Celso Fantinel, “Biz FedeAgro olarak başka ülkelerdeki üreticileri Venezuela’ya buğday ekimi için çağırmanın ülkedeki iklim, yeryüzü şekilleri, toprak koşulları ve yasal çerçeveyi düşündüğünüzde akıl dışı olduğunu düşünüyoruz. Bunun nedeniyse daha önceki buğday ekme girişimlerinin başarısızlıkla sonuçlanması. Venezuela’nın farklı bölgelerinde yapılan ekimlerde hektar başına alınan hasat 500 kilogramın altında kaldı. Masraflar bile karşılanamadı. Ayrıca son yıllarda yaşadığımız akaryakıt sorunu, kronik elektrik ve su kesintileri, bozuk yollar, kalifiye eleman bulmaktaki zorluklar üretim maliyetlerini artırıyor. Belki genetiği değiştirilmiş buğday denenebilir ama o da yasal olarak mümkün değil” diyor.

Tahıl uzmanı, akademisyen Marta Barrios, Venezuela’da mısır, pirinç ya da sorgum ekilebileceği ancak büyük miktarlarda buğday üretme fikrinin ütopik olduğu görüşünde: “Venezuela’nın iklim ve toprak yapısı kış tahılı olarak bilinen buğday üretimi için elverişli değil. Buğdaylar, fotosentez yaparak gelişebilmesi için ihtiyacı olan günlük ısı ve ışık, gece gündüz uzunluğu, havadaki su buharı miktarının yoğunluğu gibi nedenlerden olumsuz etkilendiği için daha küçük ve az taneli oluyor. Ayrıca C3 kategorisinde yer alan buğday gündüz ile gece arasında kayda değer bir sıcaklık farklı istiyor ancak bu koşul da sağlanamadığını için, buğday gündüz ürettiği enerjinin önemli bir kısmını gece harcamak zorunda kalıyor. Bu durum da hektar başına verimi azaltıyor.”

Buğday Değirmenleri Derneği verilerine göre, Venezuela’da üretilen buğday ihtiyacın yüzde birini bile karşılamıyor.

Dernek Başkanı Richard Parker, “Venezuela’da buğday ekimi ilk kez sömürge döneminde, sonrasında da 2. Dünya Savaşı’ndan kaçarak Venezuela’ya yerleşen Avrupalılar tarafından denendi ancak verim alınamadı. Kısa süre önce Cargill şirketinin denemesi de başarısız oldu. Venezuela’da yüksek rakımlı yerlerde bile hektar başına alınan mahsul 500 kiloyu bulmadığından buğday ekimi oldukça sınırlı ve buğdayı ithal ediyoruz. Son beş yılda ekonomik sebeplerden dolayı buğday ithalatımız 1,8 milyon tondan 600 bin tona düştü. Değirmenler yüzde 30 kapasiteyle çalışıyor. Bizce hükümet enerjisini yabancı yatırımcı aramaktan çok kendi çiftçisini desteklemek için harcamalı” diyor.

Venezuela Merkez Üniversitesi Tarım Ekonomisi bölümü başkanı Juan Marrero da, tropik iklime sahip ülkeler arasında ihtiyacından daha fazla buğday üreten bir ülkenin olmadığına dikkat çekiyor: “Türkiyeli yatırımcılar, Venezuela’da buğday üretmeye girişmeden önce, tropik ülkeler arasında kendi buğday ihtiyacını karşılayan bir ülke olmadığını hesaba katmalı. Venezuela’da kişi başı yıllık buğday tüketimi 25-30 kilo civarı ve daha çok Amerika’dan ithal ediliyor. Bu yıl buğday ithalatının 950 bin ile 1,1 milyon ton arasında olması bekleniyor. Türkiye’nin son yıllarda Venezuela’nın makarna ve un tedarikindeki payını yüzde 80-85’lere kadar çıkarması buğday ithalatını ve değirmenlerin çalışma kapasitesini doğrudan etkiliyor.”

Venezuela sulak ve bereketli toprakları, tropik iklimi ve milyonlarca hektar boş tarım arazisiyle tarımsal üretim için ciddi fırsatlar sunsa da uzmanlar buğday üretiminin en azından kısa vadede çok mümkün görünmediğini belirtiyor.

Mustafa Özdemir