TESPAM Başkanı Oğuzhan Akyener: “Türk Dünyasının Entegrasyonunun Anahtarı Enerjidir”

Türkiye ile Azerbaycan arasında son yıllarda enerji, güvenlik ve diplomasi alanlarında kurulan stratejik ortaklık, artık Türk dünyasının bütününü kapsayacak yeni bir vizyonun kapısını aralıyor. TESPAM Başkanı Oğuzhan Akyener, Medya.Berlin’in özel sorularını yanıtlarken, enerji iş birliğinin sadece ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik ve kültürel bütünleşmenin de temel taşı olduğunu vurguladı.

Akyener, Azerbaycan’ın Hazar’ın doğusuna açılan stratejik köprü konumu sayesinde Türkmenistan, Kazakistan ve Özbekistan’ın doğal gaz potansiyelinin Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılabileceğini belirterek, bunun hem Türk Devletleri Teşkilatı’nın ekonomik derinliğini artıracağını hem de Avrupa’nın enerji güvenliğine önemli katkı sağlayacağını söyledi.

Öte yandan TESPAM’ın yayımladığı Enerji Politik dergisinin ilk sayısında İran ve Ortadoğu jeopolitiğinin ele alındığını, ikinci sayının NATO zirvesine odaklanacağını, ilerleyen sayılarda ise Türk Devletleri Teşkilatı ve küresel enerji-jeopolitik dengelerinin kapsamlı biçimde işleneceğini açıkladı. Derginin amacı, enerji ve dış politika eksenindeki güncel gelişmeleri analiz ederek karar vericilere ve kamuoyuna stratejik perspektif sunmak olarak tanımlanıyor. 

“Tek Millet, İki Devlet”ten “Ortak Enerji Pazarı”na

Türkiye ile Azerbaycan’ın “Tek Millet, İki Devlet” anlayışı enerji alanında önemli projelere dönüştü. Sizce artık hedef, bunu “Tek Enerji Vizyonu, Ortak Türk Dünyası Pazarı” seviyesine taşımak mı olmalı? Bunun gerçekleşmesi için hangi siyasi ve ekonomik adımlar atılmalıdır?

Oğuzhan Akyener:Kesinlikle öyle olmalıdır. Bugün Türkiye ile Azerbaycan arasında oluşturulan model yalnızca iki ülkenin ortaklığı değildir. Bu model bütün Türk dünyasına örnek olabilecek stratejik bir altyapı oluşturmuştur.

Azerbaycan burada yalnızca kardeş ülke değil, aynı zamanda Hazar’ın doğusuna açılan doğal bir köprü görevi görüyor. Karabağ’ın yeniden Azerbaycan’ın egemenliğine geçmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni jeopolitik tablo da Türk dünyasındaki iş birliğini hızlandırmıştır.

Türkiye’nin bu süreçte verdiği siyasi, teknik, askeri ve istihbari destek yalnızca Azerbaycan’ın başarısını sağlamadı; Orta Asya’daki Türk devletlerinin Türkiye’ye bakışını da önemli ölçüde değiştirdi.

Bugün artık enerjiyle başlayan iş birliği güvenlik, ulaştırma, ekonomi ve kültürel entegrasyona doğru evriliyor.

Biz TESPAM olarak uzun yıllardır aynı görüşü savunuyoruz.

Enerji, Türk dünyasındaki entegrasyonun anahtarıdır.

Çünkü enerji yalnızca ekonomik bir sektör değildir.

Enerji;

• finansmanı oluşturur,
• ortak yatırımları mümkün kılar,
• ulaştırma koridorlarını geliştirir,
• siyasi güveni artırır,
• kültürel projelerin finansmanını sağlar.

Dolayısıyla iş birliğini enerji üzerinden kurarsanız diğer bütün alanlar kendiliğinden gelişmeye başlar.

80-90 Milyar Metreküplük Yeni Potansiyel

Türkistan coğrafyasının sahip olduğu doğal gaz rezervlerinin henüz tam anlamıyla değerlendirilemediğini belirten Akyener, uygun yatırım ortamı oluşturulması halinde önemli bir üretim artışının mümkün olduğunu söyledi.

TESPAM’ın projeksiyonlarına göre;

• Türkmenistan yaklaşık 65 milyar metreküp
• Özbekistan 15 milyar metreküp
• Kazakistan ise yaklaşık 10 milyar metreküp

ilave doğal gaz ihracat kapasitesine ulaşabilir.

Bu da toplamda yaklaşık 80-90 milyar metreküplük yeni bir arz anlamına geliyor.

Ancak bunun için;

• yatırım ortamının güçlendirilmesi,
• ortak finansman modellerinin geliştirilmesi,
• Trans-Hazar Doğal Gaz Boru Hattı’nın tamamlanması,
• Türk Devletleri arasında enerji piyasalarının entegrasyonu,
• elektrik iletim altyapılarının ortak planlanması

gerekiyor.

Almanya İçin de Stratejik Bir Fırsat

Akyener’e göre bu vizyon yalnızca Türk dünyasını ilgilendirmiyor.

Özellikle Almanya başta olmak üzere Avrupa Birliği uzun vadede Rus gazına bağımlılığı azaltacak alternatif kaynaklar arıyor.

Türkmenistan gazının Azerbaycan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılması;

• Avrupa’nın enerji arz güvenliğini güçlendirebilir,
• enerji kaynaklarını çeşitlendirebilir,
• Almanya’nın uzun vadeli enerji stratejisinde önemli rol oynayabilir.

Bu nedenle söz konusu proje yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte stratejik önem taşıyor.

“Öncelik Doğal Gaz ve Elektrik Entegrasyonu”

Akyener, yenilenebilir enerji ve nükleer enerji alanlarında da büyük fırsatlar bulunduğunu belirterek şunları söyledi:

“Yenilenebilir enerji ve nükleer alanda yapılabilecek çok önemli çalışmalar var. Ancak kısa ve orta vadede önceliğimiz doğal gaz ve elektrik alanındaki ortak projeler olmalıdır. Bu alanlarda kurulacak entegrasyon Türk dünyasının ekonomik bütünleşmesini ciddi ölçüde hızlandıracaktır.”

Yeni Sayılarda Hangi Dosyalar Yer Alacak?

ilk sayıda İran ve Ortadoğu’yu kapağa taşıdınız. Önümüzdeki sayılarda hangi stratejik dosya konularını işlemeyi planlıyorsunuz?

Oğuzhan Akyener:Enerji Politik dergisini klasik bir enerji dergisi olarak değil, enerji ile dış politikayı birlikte analiz eden stratejik bir yayın olarak tasarladık.

İlk sayımızda İran ve Ortadoğu’daki gelişmeleri ele aldık. Çünkü bölgede yaşanan gelişmeler küresel enerji piyasalarını doğrudan etkiliyor. Derginin yayın anlayışı da enerji ile jeopolitiği birlikte değerlendirmek üzerine kurulu.

İkinci sayımızın ana dosyası NATO olacak.

Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı NATO Zirvesi, Avrupa güvenliği, enerji güvenliği ve yeni savunma mimarisi kapsamlı şekilde değerlendirilecek.

Sonraki sayılarda ise;

• Türk Devletleri Teşkilatı,
• enerji diplomasisi,
• yeni küresel enerji koridorları,
• Doğu Akdeniz,
• Hazar Havzası,
• Avrupa enerji güvenliği,
• yapay zekâ ve enerji dönüşümü,
• nükleer enerji,
• kritik mineraller

gibi stratejik başlıklar gündemimizde olacak.

Her sayımız belirli bir dosya konusu etrafında hazırlanacak.

Amacımız sadece haber vermek değil; analiz yapmak, projeksiyon üretmek ve karar vericilere katkı sunmak.

İlgili Arşiv Video

TESPAM Başkanı Oğuzhan Akyener’in ortaya koyduğu vizyon, Türkiye ile Azerbaycan arasında son yıllarda kurumsallaşan enerji iş birliğinin artık yalnızca iki ülkeyle sınırlı kalmaması gerektiğine işaret ediyor. Röportajda dile getirilen “Ortak Türk Dünyası Enerji Pazarı” yaklaşımı; doğal gaz, elektrik altyapısı, ulaştırma koridorları ve ortak yatırım mekanizmaları üzerinden Türk Devletleri Teşkilatı’nın ekonomik entegrasyonunu güçlendirmeyi hedefleyen uzun vadeli bir perspektif sunuyor.

Özellikle Avrupa’nın enerji arz güvenliğinin yeniden şekillendiği mevcut dönemde, Hazar Havzası kaynaklarının Türkiye ve Azerbaycan üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılması; hem bölgesel kalkınma hem de küresel enerji dengeleri açısından dikkatle takip edilmesi gereken stratejik başlıklar arasında yer alıyor.