Avrupa’da vatandaşlıkta yeni dönem: Portekiz, Malta ve Almanya kuralları değiştirdi
Avrupa’da vatandaşlığa geçiş politikalarında dikkat çekici değişiklikler yaşanıyor. Portekiz ikamet yoluyla vatandaşlıkta bekleme süresini birçok yabancı için 10 yıla çıkarırken, Malta yatırım karşılığı vatandaşlık programını sonlandırdı. Almanya ise özel entegrasyon başarısı gösterenlere tanınan 3 yıllık hızlandırılmış vatandaşlık seçeneğini kaldırdı.
Avrupa ülkelerinde vatandaşlığa geçiş koşulları yeniden tartışılıyor. Son dönemde Portekiz, Malta ve Almanya’da yürürlüğe giren düzenlemeler, özellikle uzun süredir Avrupa’da yaşayan yabancılar açısından önem taşıyor.
Portekiz’de süre 10 yıla çıktı
Portekiz’de 19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren yeni vatandaşlık yasasıyla ikamet yoluyla vatandaşlık başvurusunda önemli değişiklik yapıldı.
Yeni düzenlemeye göre, Avrupa Birliği ve Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu (CPLP) dışındaki ülkelerin vatandaşları için gerekli yasal ikamet süresi 5 yıldan 10 yıla çıkarıldı.
AB ve CPLP ülkelerinin vatandaşları açısından ise süre 7 yıl olarak belirlendi. 19 Mayıs 2026’dan önce yapılmış vatandaşlık başvuruları eski düzenlemeye göre değerlendirilmeye devam edecek. (Global Citizen Solutions)
Bu değişiklik özellikle Türkiye gibi AB ve CPLP dışında kalan ülkelerin vatandaşlarını doğrudan ilgilendiriyor.
Malta’da “yatırımla AB pasaportu” dönemi kapandı
Malta’daki değişikliğin temelinde Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın kararı bulunuyor.
AB Adalet Divanı, 29 Nisan 2025 tarihli kararında Malta’nın önceden belirlenmiş ödeme ve yatırımlar karşılığında vatandaşlık verilmesini öngören sisteminin AB hukukuyla bağdaşmadığına hükmetti.
Malta daha sonra mevzuatını değiştirerek yatırım karşılığında doğrudan vatandaşlık sistemini sonlandırdı. Böylece AB içerisinde yatırım yoluyla doğrudan vatandaşlık sağlayan son programlardan biri de kapatılmış oldu. (Global Citizen Solutions)
Malta’da yatırım temelli oturum programları ise vatandaşlıktan ayrı bir statü olarak devam ediyor.
Almanya 3 yıllık hızlı vatandaşlığı kaldırdı
Almanya’da ise değişiklik vatandaşlık sisteminin tamamını değil, 2024 reformuyla getirilen özel bir uygulamayı kapsıyor.
Çok iyi Almanca bilgisi ve eğitim, meslek veya toplumsal alanda özel entegrasyon başarısı gösteren kişilerin üç yılın ardından vatandaşlığa başvurmasına imkân veren hızlandırılmış düzenleme kaldırıldı.
Avrupa ülkelerinde vatandaşlığa geçiş koşulları yeniden tartışılıyor. Son dönemde Portekiz, Malta ve Almanya’da yürürlüğe giren düzenlemeler, özellikle uzun süredir Avrupa’da yaşayan yabancılar açısından önem taşıyor.
Avrupa’da ortak vatandaşlık sistemi yok
Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Avrupa Birliği’nin bütün ülkeleri için geçerli tek bir vatandaşlığa kabul sistemi bulunmuyor. Vatandaşlığın kazanılması ve kaybedilmesine ilişkin temel koşulları her üye devlet kendi ulusal mevzuatıyla belirliyor.
Bir AB ülkesinin vatandaşlığını kazanan kişi aynı zamanda AB vatandaşlığına ve buna bağlı serbest dolaşım haklarına sahip oluyor. (European Union)
Son düzenlemeler, Avrupa’da vatandaşlık politikalarının birçok ülkede daha uzun ikamet, daha güçlü entegrasyon ve ülkeyle gerçek bağ kriterleri etrafında yeniden şekillendiğini gösteriyor.
2025’te kabul ettiği değişiklik 30 Ekim 2025’te yürürlüğe girdi.
Buna göre genel vatandaşlık başvurularında 5 yıllık yasal ikamet şartı uygulanmaya devam ediyor. Alman vatandaşıyla evli olan kişiler için geçerli özel vatandaşlık düzenlemesi ise bundan ayrı tutuluyor. (GoethéB1)