WASHINGTON - ABD Senatosu 2024 yılı için 886 milyar dolarlık rekor savunma bütçesini kabul etti. Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) adıyla bilinen yasa ABD Savunma Bakanlığı’nın önümüzdeki yıl için politikalarına da şekil veriyor. Tasarıda ABD'nin Çin'le rekabetine ilişkin maddelere geniş yer veriliyor.
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, Demokratlar’ın kıl payı bir çoğunluğa sahip olduğu ABD Kongresi’nin üst kanadı olan Senato’da her iki siyasi partiden senatörlerin desteğiyle 11’e karşı 86 oyla kabul edildi.
Cumhuriyetçiler’in çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi geçtiğimiz hafta savunma bütçesi tasarısının kendi versiyonunu 210’a karşı 219 oyla kabul etmişti.
Ancak tasarının o versiyonunda Pentagon personelinin kürtaj, hormon tedavisi ya da trans bireyler için çeşitli prosedür masraflarının karşılanmamasına yönelik değişiklikler yer alıyordu.
Cumhuriyetçiler’in tasarıya daha sonra ekledikleri bu maddeler Temsilciler Meclisi’nde Demokratlarla tartışmaya yol açmıştı.
Askerlerin maaşlarından uçak alımına kadar çok sayıda politikayı kapsıyor
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, Kongre tarafından 1961 yılından bu yana her yıl kabul edilen önemli yasa tasarılarından biri.
Yasa tasarısı askerler için maaş artışından, Ukrayna’ya desteğe ve gemi ve uçak alımına kadar savunma alanında çok sayıda politikayı kapsıyor.
Senato’da Demokratlar 49’a karşı 51 sandalye ile çoğunluğu elinde bulunduruyor; ancak her iki siyasi partiden senatörler toplumsal konuların savunma tasarısının yasalaşmasının önünde bir engel oluşturmasını istemediklerini dile getirdi.
ABD-Çin arasında olası bir çatışmanın sonuçlarına ilişkin rapor talebi
Tasarıda, Çin’in güvenlik yardımı ya da askeri eğitim sağladığı ülke ve hükümetlerin belirlenmesi ve bu ülkelerin Çin Halk Cumhuriyeti’nin güvenlik yardımı ve askeri yardımına bağlı olmama konusunda ikna edilmeleri yönünde bir madde yer aldı.
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’na ilişkin Senato’nun kabul ettiği tasarıda, ABD Savunma Bakanlığı’nın uzun vadeli stratejilere odaklanan birimi olan Net Değerlendirme Ofisi Direktörü’nün en geç 1 Aralık 2024’e kadar Kongre’nin savunma komisyonlarına “ABD ve Çin arasında 2030 yılında olası bir savaşın jeopolitik ve ekonomik sonuçlarına” ilişkin rapor hazırlamasına ilişkin madde de dikkat çekti.
Çin teknolojilerine yatırım yapacak şirketlere federal kurumları bilgilendirme şartı
ABD Senatosu’nun kabul ettiği versiyonda Çin’le rekabete ilişkin bazı maddeler de eklendi.
Senato Salı günü bu kapsamda ABD şirketlerinin yarı iletkenler (çip), yapay zeka gibi Çin teknolojilerine yatırım konusunda federal kurumları bilgilendirmesini öngören bir değişikliği kabul etti.
NATO stratejik konseptine atıf
Yasa tasarısında NATO liderlerinin 2022 Madrid Zirvesi’nde kabul ettiği stratejik konsepte de atıfta bulunuldu.
Tasarı metninde, “Müttefikler Çin Halk Cumhuriyeti’nin NATO’nun ortak çıkarlarına, güvenliğine ve ortak değerlerine zarar veren politikalarının yol açtığı zorluklara çözüm bulma çabaları dahil olmak üzere belirlenen stratejileri uygulamaya devam etmeli” denildi.
Tasarıya ilişkin süreç nasıl ilerleyecek?
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’na ilişkin tasarının yasalaşması için Temsilciler Meclisi ve Senato’nun üzerinde uzlaştığı bir tasarı metninin oluşturulması gerekiyor.
Ortak tasarı metninin Kongre’nin her iki kanadı tarafından onaylanması gerekiyor.
Tasarı daha sonra imza için Başkan Joe Biden’ın masasına gidecek.
VOA TÜRKÇE
