Batı Trakya Türkleri: “Mülkiyet, eğitim ve temsil hâlâ temel sorun”

Gazeteci Mustafa Ekşi, Berlin’de Batı Trakya Türklerinden Halit Süleyman ile gerçekleştirdiği röportajda, Yunanistan’daki Türk azınlığın geçmişten bugüne yaşadığı yapısal sorunları ve güncel durumu ele aldı.

“Tapu verilmedi, köyler boşaldı”

1961 doğumlu olan ve Gümülcine’ye bağlı Kirazlı köyünde dünyaya gelen Halit Süleyman, 1980’li yıllarda başlayan göç dalgasının temelinde siyasi ve idari baskıların bulunduğunu belirtti.

Süleyman, özellikle mülkiyet hakkı konusunda ciddi sorunlar yaşandığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“İnşaat izni verilmiyordu, tapu verilmiyordu. Ev yaparken polis baskınına uğradığımız oldu. Bu uygulamalar doğrudan Türk azınlığa yönelikti.”

“Göçün nedeni siyasi baskıydı”

1980 sonrası Batı Trakya’da ciddi bir göç hareketi yaşandığını belirten Süleyman, bu sürecin sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi baskılarla bağlantılı olduğunu ifade etti.

“Önce köylerden aşağıya göç başladı, ardından Türkiye’ye ve Avrupa’ya yönelim oldu. İnsanlar yaşam alanlarını terk etmek zorunda kaldı.”

“Mülkiyet hakkı hâlâ sorun”

Günümüzde de mülkiyet ve ekonomik haklar konusunda sıkıntıların sürdüğünü dile getiren Süleyman, tapu süreçlerinin geriye dönük borçlandırma gibi uygulamalarla zorlaştırıldığını söyledi:

“Bize tapu verildi ama 50 yıl geriye dönük vergi şartıyla. Dededen kalma miras için bile zorluk çıkarılıyor.”

“Müftü seçimi ve temsil tartışmalı”

Batı Trakya’da dini temsil konusunda da ikili bir yapı olduğunu belirten Süleyman, halkın seçtiği müftü ile devletin atadığı müftü arasında yetki sorunu yaşandığını ifade etti:

“Halk kendi müftüsünü seçiyor ama resmi işlemlerde devletin atadığı müftünün imzası geçerli oluyor.”

“Ezan ve ibadet serbest ama sınırlamalar var”

İbadet özgürlüğü konusunda doğrudan yasak olmadığını belirten Süleyman, ancak bazı uygulamaların sınırlayıcı olduğunu söyledi:

“Karma köylerde sabah ve yatsı ezanı dışarı verilmesine izin verilmiyor. Ama insanlar camide ibadetlerini yapabiliyor.”

“Eğitim en kritik başlık”

Röportajda en kritik sorun olarak eğitim öne çıktı. Türkiye’den öğretmen ve din görevlisi gönderilememesinin önemli bir boşluk oluşturduğunu belirten Süleyman, şu değerlendirmeyi yaptı:

“En büyük ihtiyaç eğitim. Türkçe eğitim ve dini eğitim desteklenmeli. Türkiye’den öğretmen ve imam gönderilmesi gerekiyor.”

“Halk gerilim istemiyor”

Türkiye ile Yunanistan arasındaki siyasi gerilimlerin bölgedeki Türkleri etkilediğini belirten Süleyman, buna rağmen halkın çatışma istemediğini söyledi:

“Halk iki ülke arasında gerginlik istemiyor. Günlük hayatta ilişkiler devam ediyor.”

Demografik tablo

Batı Trakya’daki Türk nüfusuna ilişkin de bilgi veren Süleyman, bölgede yaklaşık 150 bin Türk yaşadığını ve çok sayıda caminin aktif olduğunu ifade etti.

@arşiv haber 2022