Berlin Seçimleri Öncesi TGB Paneli: Türk Toplumunun Soruları Masaya Yatırıldı

BERLİN – Berlin 20 Eylül’de sandığa gidiyor.  Seçime sayılı günler kala Türkiye kökenli toplumun siyasetten beklentileri, Berlin Türk Cemaati’nin (Türkische Gemeinde zu Berlin – TGB) düzenlediği panelde doğrudan parti temsilcilerine soruldu.

“Dialog zwischen Politik und Zivilgesellschaft” başlığıyla düzenlenen toplantıya SPD’den Steffen Krach, Bündnis 90/Die Grünen’den Werner Graf, Die Linke’den Elif Eralp, FDP’den M. Jasper-Winter, BSW’den Wiebke Diehl ve CDU Berlin’den Lukas Krieger katıldı.

Panelin moderasyonunu TGB Genel Sekreteri Dr. Suat Özkan yaptı.

CDU adına daha önce Stefan Evers’in katılacağı duyurulmuştu. Ancak panel masasında CDU’yu Genel Sekreter Lukas Krieger temsil etti.

Panel Öncesi Krach Ve Çağlar Katılımcılarla Buluştu

Panel başlamadan önce de siyasetçilerle sivil toplum temsilcileri arasında yoğun bir trafik vardı. SPD’nin Berlin’deki baş adayı Steffen Krach, Neukölln’den eyalet meclisi adayı Derya Çağlar ile birlikte panel katılımcılarıyla bir araya gelerek sohbet etti.

Toplantı salonundaki yoğunluk da dikkat çekti. Sivil toplum temsilcileri, farklı kuşaklardan Berlinliler ve basın mensupları tartışmaları yakından takip etti.

Gecenin ilerleyen saatlerinde ise seçim kampanyalarının bilinen genel başlıklarından çok, Türkiye kökenli toplumun günlük yaşamında karşılığı olan sorunlar öne çıktı.

Türkçe Eğitimi: Asıl Tartışma Denetim Üzerinden

Bunların başında Türkçe anadil eğitimi geldi.

Türkiye’den görevlendirilen öğretmenlerin verdiği konsolosluk derslerinin Berlin’deki geleceği tartışılırken, konu kısa sürede “Türkçe öğretilsin mi, öğretilmesin mi?” sorusunun ötesine geçti.

Parti temsilcileri Türkçe öğrenme imkânının önemini vurgularken, görüş ayrılığı derslerin hangi müfredatla, kimin sorumluluğunda ve hangi denetim mekanizması altında verilmesi gerektiği noktasında ortaya çıktı.

Die Linke’den Elif Eralp, tartışmaya iki dilli eğitim açısından yaklaştı. Berlin’de Almanca-Türkçe eğitim veren okulların sayısının artırılması gerektiğini savunan Eralp, başka dillerde uygulanan iki dilli okul modellerinin Türkçe için de yaygınlaştırılmasını istedi.

Tartışmanın bu bölümü, Berlin’de Türkçenin geleceğinin yalnızca konsolosluk derslerinden ibaret olmadığını; dilin kentin eğitim sisteminde nasıl bir yere sahip olacağının da siyasi bir mesele haline geldiğini gösterdi.

Başörtüsü Tartışmasında Görüşler Ayrıştı

Gecenin en hararetli bölümlerinden biri başörtüsü ve Berlin’in Neutralitätsgesetz düzenlemesi üzerine yaşandı.

Masadaki soru oldukça somuttu: Mesleki yeterliliğe sahip başörtülü bir kadın hâkim, savcı, öğretmen ya da başka bir kamu görevlisi olarak çalışırken dini sembol taşıyabilmeli mi?

Sol Parti cephesinden mevcut sınırlamaların özellikle başörtülü kadınların önüne mesleki engeller çıkardığı eleştirisi geldi.

Tartışmada, “Başörtüsü takan bir kadının aynı derecede iyi bir hâkim olamayacağını neden düşünelim?” sorusu öne çıktı.

CDU adına konuşan Lukas Krieger ise meseleyi devletin tarafsızlığı açısından değerlendirdi. Krieger, devletin vatandaş karşısında doğrudan otorite kullandığı alanlarda dini ve ideolojik sembollere ilişkin tarafsızlık ilkesinin korunmasını savundu.

Böylece tartışma başörtüsünün ötesine geçti ve din özgürlüğü ile devletin tarafsızlığı arasındaki sınırın nerede çizileceği sorusuna dönüştü.

Müslüman Karşıtı Irkçılık CDU İle Sol Parti’yi Karşı Karşıya Getirdi

Müslüman karşıtı ırkçılık konuşulmaya başladığında salondaki tartışma yeniden sertleşti.

Başörtülü kadınların maruz kaldığı hakaret ve saldırılar, konut ararken yaşanan ayrımcılık ve Müslümanların toplumda genel bir şüphe altında tutulduğu yönündeki eleştiriler gündeme getirildi.

Elif Eralp, CDU’nun Müslüman karşıtı ırkçılık konusunda izlediği politikaya eleştiriler yöneltti.

Krieger ise CDU’nun Müslüman karşıtı ırkçılığın varlığını inkâr ettiği iddiasına karşı çıktı. Irkçılıkla mücadele edilmesi gerektiğini söylerken, mücadelenin giderek daha fazla ayrı kategori ve kurumsal yapıya bölünmesine mesafeli yaklaştı.

CDU’nun “Freiheit Statt Islamismus” Afişi De Tartışıldı

CDU’nun seçim kampanyasındaki “Freiheit statt Islamismus” sloganı da masaya geldi.

CDU cephesi sloganın İslam dinine ya da Müslümanlara değil, İslamcılığa yönelik olduğunu savundu.

Diğer konuşmacılar ise seçim kampanyalarında kullanılan dilin Müslüman toplum üzerindeki etkisinin göz ardı edilemeyeceğini belirterek, bu tür mesajların kutuplaşmayı artırabileceği eleştirisini getirdi.

Panelde buna karşı dile getirilen mesajlardan biri, “daha az kutuplaşma, daha fazla diyalog” oldu.

Konut Tartışması Geçmişin Hesabına Dönüştü

Berlin’de seçim kampanyasının değişmeyen konularından biri olan konut sorunu gündeme geldiğinde tartışma, yeni vaatlerden çok geçmiş hükümetlerin sorumluluğuna yöneldi.

Sol Parti cephesinden geçmişte kamuya ait konutların satılmasının hata olduğu açık biçimde kabul edildi. Parti temsilcisi, bu politika nedeniyle daha önce özür dilendiğini hatırlattı.

Buna karşılık kiracıların daha güçlü korunması, sosyal konut üretiminin artırılması ve büyük konut şirketlerine yönelik daha sert müdahaleler savunuldu.

SPD cephesinden ise Sol Parti’nin Berlin’de uzun yıllar hükümet sorumluluğu taşıdığı hatırlatıldı.

“Berlin’in bütün sorunları son üç buçuk yılda ortaya çıkmadı” çıkışıyla tartışma, konut krizinden Berlin’i geçmişte yöneten partilerin siyasi sorumluluğuna uzandı.

AfD Konusunda Ayrışma “Nasıl Mücadele Edilmeli?” Sorusunda

Panelin son bölümünde gündem AfD’ye döndü.

Masadaki partiler arasında AfD’ye yönelik ciddi eleştiriler bulunmasına rağmen, partiyle siyasi mücadelenin nasıl yürütüleceği konusunda farklı görüşler ortaya çıktı.

Sol Parti cephesinden AfD’nin siyasi olarak izole edilmesi ve parti hakkında yasaklama sürecinin gündeme alınması gerektiği savunuldu.

BSW ise Brandmauer politikasının AfD’nin güçlenmesini engelleyemediğini ileri sürdü. BSW’nin AfD’nin iktidara gelmesinin önünü açacağı yönündeki suçlamalara da itiraz edildi.

CDU adına Lukas Krieger ise partisinin AfD ile işbirliğini dışlayan tutumunu sürdürdüğünü söyledi.

FDP’den Farklı Çıkış: Pankart Taşımak Yetmez

AfD tartışmasında en farklı yaklaşımlardan biri FDP cephesinden geldi.

AfD karşıtı gösterilere katılmanın ve pankart taşımanın tek başına seçmeni geri kazanmayacağı savunuldu. İnsanların neden mevcut partilerden uzaklaştığının da sorgulanması gerektiği belirtildi.

Ekonomik sıkıntılar, iş kaybı endişesi, vergiler, eğitim sistemindeki sorunlar, ulaşım ve kamu altyapısındaki aksaklıklar bu çerçevede sıralandı.

FDP’nin mesajı, AfD ile mücadelenin yalnızca AfD’ye karşı çıkmakla değil, vatandaşın günlük hayatında yaşadığı sorunlara çözüm üretmekle de yürütülmesi gerektiğiydi.

Krieger’den Kendi Partisine Özeleştiri

Gecenin dikkat çekici çıkışlarından biri CDU’lu Lukas Krieger’den geldi.

Krieger, federal düzeyde siyasi süreçlerin yavaş ilerlemesinden duyduğu rahatsızlığı dile getirirken Union’ın bazı seçim vaatlerini yerine getiremediğini de söyledi.

Bu sözlerle AfD tartışmasına başka bir boyut eklendi: Seçmen güvenindeki kayıpta demokratik partilerin kendi vaatleri ve hükümet performanslarının ne kadar payı var?

Türk Toplumunun Gündemi Değişti

TGB’deki gecenin belki de en dikkat çekici tarafı, Türkiye kökenli toplumun siyasi gündeminin ne kadar değiştiğini göstermesiydi.

Masada hâlâ Türkçe eğitimi, başörtüsü ve ayrımcılık vardı. Ancak bunların yanında konut fiyatları, okulların durumu, devlet kurumlarının işleyişi, ekonomi ve aşırı sağın yükselişi de aynı ağırlıkla konuşuldu.

Başka bir ifadeyle, Türkiye kökenli Berlinlilerin talepleri artık yalnızca “göç” ve “entegrasyon” başlıklarına sığmıyor.

TGB’nin panelinde altı siyasi cephenin temsilcileri aynı soruları dinledi. Bazı sorunların tanımında birbirlerine yaklaştılar, çözüm yollarında ise belirgin biçimde ayrıldılar.

20 Eylül’e giderken panelden geriye kalan da tam olarak buydu: Aynı Berlin, aynı sorunlar; ancak birbirinden oldukça farklı siyasi cevaplar.