Berlin’de İstanbul’a Avrupa’dan bakış: “Bosporus Beats” sergisi açıldı

Kupferstichkabinett ev sahipliğinde gerçekleştirilen “Bosporus Beats” sergisi, İstanbul’un Avrupa sanatındaki çok katmanlı temsilini yeniden tartışmaya açıyor.

Kulturforum bünyesinde 13 Şubat – 31 Mayıs 2026 tarihleri arasında ziyarete açık olacak sergi, çizimler, gravürler ve nadir kitaplar aracılığıyla Osmanlı başkentini yalnızca egzotik bir mekân olarak değil, kültürel etkileşimlerin merkezi olarak konumlandırıyor.

Berlin Kulturforum Müzesi Yöneticisi Mechtild Kronenberg, Kupferstichkabinett Direktörü Dagmar Korbacher ve küratör Mailena Mallach tarafından açılışı yapılan sergi, sanatseverlerden yoğun ilgi gördü.

Serginin başlığında yer alan “beats” (ritimler) kavramı, Boğaziçi’nden Avrupa’ya yayılan kültürel, sanatsal ve düşünsel etkileşimlere işaret ediyor. İstanbul, bu çerçevede tek boyutlu bir “Doğu” imgesi yerine, karşılaşmaların, çatışmaların ve karşılıklı etkilenmelerin sahnesi olarak ele alınıyor.

Avrupa sanatında İstanbul imgesi

Sergide, Albrecht Dürer, Rembrandt, Jean-Étienne Liotard ve Daniel Chodowiecki gibi Avrupa sanat tarihinin önde gelen isimlerinin eserleri yer alıyor. Bu eserler, Osmanlı ve Türk kültürüne yönelik merak, hayranlık ve önyargıların sanat yoluyla nasıl üretildiğini gözler önüne seriyor.

Yapıtlar, estetik beğeni ile propaganda arasındaki ince sınırı görünür kılarken, Avrupa’nın İstanbul’a bakışındaki zihinsel çerçeveleri de sorguluyor.

Perspektifin gücü: Melling’in İstanbul’u

Serginin dikkat çeken bölümlerinden biri, Antoine Ignace Melling’in gravürlerine ayrılıyor. Uzun yıllar İstanbul’da yaşayan Melling, hem içeriden hem dışarıdan bakabilen nadir Avrupalı sanatçılar arasında gösteriliyor.

Sanatçının Paris’te yayımlanan İstanbul görünümleri, detaylı topografik haritalarla birlikte sunularak görsel anlatının güvenilirliğini artırıyor. Yazar Orhan Pamuk, Melling’in çalışmalarını İstanbul’un en güçlü tasvirleri arasında değerlendiriyor.

Tarihsel anlatıdan günümüze uzanan tartışma

Sergi, İstanbul’un Fethi ile başlayıp 18. yüzyılda Osmanlı-Prusya diplomatik ilişkilerine kadar uzanan geniş bir zaman dilimini kapsıyor. “Temas”, “Seyahat”, “Savaş”, “Propaganda” ve “Oryantalizm” başlıkları altında kurgulanan bölümler, izleyiciyi tarihsel bakış açılarını yeniden değerlendirmeye davet ediyor.

Çağdaş sanatçılar Nevin Aladağ, Işıl Eğrikavuk ve Esra Gülmen ise kimlik, göç ve aidiyet temalarıyla sergiyi günümüz tartışmalarına taşıyor.

Edebiyatla tamamlanan sergi deneyimi

Sergiye edebi bir boyut kazandırmak amacıyla yazar Ozan Zakariya Keskinkılıç, seçili eserler üzerine metinler kaleme aldı. Bu metinler, Literaturhaus Berlin’da düzenlenecek etkinliklerde sanatseverlerle buluşturulacak.

Serginin küratörü Mailena Mallach ile eseri sergide yer alan sanatçı Işıl Eğrikavuk, medya.berlin adına etkinliği takip eden gazeteci Nuray Kibar ile birlikte objektife yansıdı.
Fotoğraf: Mustafa Temel


Fotoğraf: Mustafa Temel