Rutte’den Ankara’da NATO Mesajı: “Avrupa Daha Fazla Sorumluluk Almalı”

ANKARA – NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında yaptığı basın toplantısında İran dosyası, Hürmüz Boğazı, Avrupa’nın savunma harcamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın ittifaka yaklaşımı, basın özgürlüğü, Hint-Pasifik iş birliği ve Türkiye-Yunanistan gerilimine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Rutte, NATO’nun İran konusundaki siyasi pozisyonunun açık olduğunu belirterek, Tahran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini vurguladı. Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasının da ittifak açısından kritik önemde olduğunu ifade eden Rutte, İran’ın balistik füze kapasitesine ilişkin endişelerin sürdüğünü söyledi.

Trump ve Avrupa mesajı: “ABD’ye aşırı bağımlılık doğru değil”

Basın toplantısında en dikkat çeken başlıklardan biri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa ülkelerine yönelik savunma harcamalarını artırma çağrısı oldu. Rutte, Trump’ın NATO’ya bağlılığı konusunda bir sorun olmadığını savunarak, Avrupa’nın savunma alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti.

Rutte, Avrupa’nın dünyanın en zengin bölgelerinden biri olduğunu hatırlatarak, Almanya, Fransa, İtalya ve Hollanda gibi büyük ekonomilere sahip ülkelerin savunma kapasitesini artırmasının kaçınılmaz olduğunu ifade etti. NATO Genel Sekreteri, Avrupa’nın güvenlik konusunda ABD’ye aşırı bağımlı kalmasının sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.

Rutte, Trump’ın sert üslubuna ilişkin sorulara ise ittifak içinde zaman zaman görüş ayrılıkları yaşanabileceği mesajıyla yanıt verdi. Müttefikler arasındaki tartışmaları “aile içi görüş ayrılığı” olarak nitelendiren Rutte, dost ülkeler arasında yaşanan açık tartışmaların ittifakı zayıflatmak yerine güçlendirebileceğini söyledi.

“Demokrasi yalnızca seçimlerden ibaret değildir”

Basın toplantısında NATO’nun savunduğu değerler ve basın özgürlüğü de gündeme geldi. Bir gazetecinin, zirvenin gazetecilerin gözaltına alındığı bir ülkede yapılmasına ilişkin sorusu üzerine Rutte, NATO’nun öncelikle bir savunma ittifakı olduğunu, ancak demokratik değerlerin ittifakın temelinde yer aldığını belirtti.

Rutte, demokrasinin yalnızca seçimlerden ibaret olmadığını vurgulayarak, özgür ve bağımsız medyanın demokratik toplumların ayrılmaz parçası olduğunu söyledi. Gazetecilerin gelişmeleri serbestçe haberleştirebilmesi gerektiğini ifade eden Rutte, toplumların farklı görüşlerini özgürce ortaya koyabilmesinin de demokrasinin temel unsurlarından biri olduğunu kaydetti.

Hint-Pasifik vurgusu: “Euro-Atlantik ve Pasifik birbirinden ayrı düşünülemez”

NATO Genel Sekreteri, Hint-Pasifik bölgesiyle ilişkiler konusunda da değerlendirmelerde bulundu. Güney Kore Cumhurbaşkanı’nın Ankara’daki zirveye katılımından memnuniyet duyduğunu belirten Rutte, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda’dan da üst düzey temsilin sağlandığını söyledi.

Rutte, NATO’nun 5. maddesinin Hint-Pasifik bölgesine uygulanmasından söz edilmediğini, ancak savunma sanayii, inovasyon, standartlar ve savunma harcamaları alanlarında iş birliğinin artırılabileceğini ifade etti. NATO Genel Sekreteri, Euro-Atlantik güvenliği ile Pasifik güvenliğinin giderek daha bağlantılı hale geldiğini söyledi.

Türkiye-Yunanistan sorusuna temkinli yanıt

Basın toplantısında Türkiye-Yunanistan ilişkileri de gündeme geldi. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Mitsotakis’in Türkiye’den savaş tehdidi gördükleri yönündeki açıklamalarının sorulması üzerine Rutte, NATO Genel Sekreteri olarak görevinin ittifak içinde birliği korumak olduğunu söyledi.

Rutte, 32 üyeden oluşan bir ittifakta zaman zaman görüş ayrılıkları ve hassasiyetler yaşanabileceğini belirterek, müttefikler arasındaki anlaşmazlıklar konusunda kamuoyu önünde yorum yapmayı tercih etmediğini ifade etti. Taraflardan talep gelmesi halinde kapalı kapılar ardında yardımcı olmaya hazır olduğunu belirtti.

Ankara Zirvesi’nde çok başlıklı güvenlik gündemi

Ankara’daki basın toplantısı, NATO’nun aynı anda birden fazla güvenlik sınamasıyla karşı karşıya olduğunu gösterdi. İran’ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı, Avrupa’nın savunma harcamaları, Trump’ın ittifak üzerindeki baskısı, NATO’nun demokratik değerler söylemi ve Türkiye-Yunanistan gerilimi zirvenin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Rutte’nin açıklamaları, NATO’nun Ankara Zirvesi’nde hem askeri caydırıcılığı güçlendirme hem de ittifak içi siyasi dengeyi koruma arayışında olduğunu ortaya koydu.